Excel-spiekbriefje

Rekenen

Elke formule begint met =. Excel rekent machten eerst, dan * en /, dan + en -. Haakjes gaan altijd voor.

SOM(getal1; [getal2]; …)Engels: SUM

=SOM(B2:B9)=SUM(B2:B9)

Telt alle getallen in het bereik op. Tekst en lege cellen slaat het over.

Valkuil: =B2+B3+B4 werkt ook, maar een rij die je later invoegt, telt dan niet mee. Een bereik groeit wel mee.

GEMIDDELDE(getal1; [getal2]; …)Engels: AVERAGE

=GEMIDDELDE(C2:C9)=AVERAGE(C2:C9)

Het gemiddelde van de getallen.

Valkuil: Een lege cel telt niet mee, een cel met 0 wel. Dat maakt het gemiddelde lager.

MAX(getal1; [getal2]; …)

=MAX(C2:C9)

Het grootste getal. MIN geeft het kleinste.

GROOTSTE(matrix; k)Engels: LARGE

=GROOTSTE(C2:C9;2)=LARGE(C2:C9,2)

Het op één na grootste getal, of het k-de grootste. KLEINSTE doet hetzelfde van onder.

AFRONDEN(getal; aantal_decimalen)Engels: ROUND

=AFRONDEN(B2*1,21;2)=ROUND(B2*1.21,2)

Rondt af op twee cijfers na de komma.

Valkuil: Een getal met minder decimalen tonen via de opmaak rondt alleen af op het scherm. Excel rekent verder met het hele getal.

Tellen

AANTAL(waarde1; [waarde2]; …)Engels: COUNT

=AANTAL(B2:B20)=COUNT(B2:B20)

Hoeveel cellen een getal bevatten.

Valkuil: Een getal dat als tekst in de cel staat (links uitgelijnd), telt niet mee.

AANTALARG(waarde1; [waarde2]; …)Engels: COUNTA

=AANTALARG(A2:A20)=COUNTA(A2:A20)

Hoeveel cellen niet leeg zijn, met tekst of getallen.

AANTAL.LEGE.CELLEN(bereik)Engels: COUNTBLANK

=AANTAL.LEGE.CELLEN(C2:C20)=COUNTBLANK(C2:C20)

Hoeveel cellen leeg zijn.

Logica

Vergelijken doe je met =, <>, <, >, <= en >=. De uitkomst is WAAR of ONWAAR.

ALS(logische_test; waarde_als_waar; [waarde_als_onwaar])Engels: IF

=ALS(C2>=50;"Bestellen";"Genoeg")=IF(C2>=50,"Bestellen","Genoeg")

Geeft het ene of het andere, naargelang de test klopt.

Valkuil: Tekst staat tussen aanhalingstekens, getallen niet. "50" is tekst en is voor Excel niet hetzelfde als 50.

EN(logisch1; [logisch2]; …)Engels: AND

=ALS(EN(B2>=18;C2="ja");"Toegelaten";"Nee")=IF(AND(B2>=18,C2="ja"),"Toegelaten","Nee")

WAAR als alle voorwaarden kloppen. OF is WAAR als er minstens één klopt.

Valkuil: =B2>=18 EN C2="ja" bestaat niet. De voorwaarden gaan als argumenten in de functie.

ALS.VOORWAARDEN(test1; waarde1; [test2; waarde2]; …)Engels: IFS

=ALS.VOORWAARDEN(B2>=90;"A";B2>=70;"B";WAAR;"C")=IFS(B2>=90,"A",B2>=70,"B",TRUE,"C")

Meer dan twee keuzes zonder geneste ALS. De eerste test die klopt, wint.

Valkuil: Zonder een laatste test die altijd klopt (WAAR), geeft een waarde die nergens past #N/B.

ALS.FOUT(waarde; waarde_als_fout)Engels: IFERROR

=ALS.FOUT(B2/C2;0)=IFERROR(B2/C2,0)

Toont iets anders dan een foutwaarde zoals #DEEL/0!.

Valkuil: Het verbergt elke fout, ook een tikfout in je formule. Zet het er pas omheen als de formule klopt.

Tellen en optellen met voorwaarden

Een criterium staat tussen aanhalingstekens: "Gent", ">100". Met een cel erin plak je het aan elkaar: ">"&F1.

AANTAL.ALS(bereik; criterium)Engels: COUNTIF

=AANTAL.ALS(C2:C20;">100")=COUNTIF(C2:C20,">100")

Hoeveel cellen aan het criterium voldoen.

Valkuil: ">F1" zoekt naar de tekst F1. Voor de waarde in F1 schrijf je ">"&F1.

SOM.ALS(bereik; criterium; [optelbereik])Engels: SUMIF

=SOM.ALS(A2:A20;"Friet";C2:C20)=SUMIF(A2:A20,"Friet",C2:C20)

Telt op wat in C staat, op de rijen waar in A "Friet" staat.

SOMMEN.ALS(optelbereik; criteriumbereik1; criterium1; …)Engels: SUMIFS

=SOMMEN.ALS(D2:D20;A2:A20;"Friet";B2:B20;">=2")=SUMIFS(D2:D20,A2:A20,"Friet",B2:B20,">=2")

Optellen met meerdere voorwaarden die allemaal moeten kloppen.

Valkuil: Het optelbereik staat hier vooraan, bij SOM.ALS achteraan. De klassieke vergissing.

AANTALLEN.ALS(criteriumbereik1; criterium1; …)Engels: COUNTIFS

=AANTALLEN.ALS(A2:A20;"Friet";C2:C20;">50")=COUNTIFS(A2:A20,"Friet",C2:C20,">50")

Tellen met meerdere voorwaarden.

GEMIDDELDE.ALS(bereik; criterium; [gemiddelde_bereik])Engels: AVERAGEIF

=GEMIDDELDE.ALS(B2:B20;"Gent";C2:C20)=AVERAGEIF(B2:B20,"Gent",C2:C20)

Het gemiddelde van de rijen die voldoen.

Opzoeken

VERT.ZOEKEN(zoekwaarde; tabelmatrix; kolomindex; [benaderen])Engels: VLOOKUP

=VERT.ZOEKEN(F2;$A$2:$C$20;3;ONWAAR)=VLOOKUP(F2,$A$2:$C$20,3,FALSE)

Zoekt F2 in de eerste kolom van de tabel en geeft wat in de derde kolom staat.

Valkuil: Vergeet je het vierde argument ONWAAR, dan zoekt Excel benaderend en krijg je soms een verkeerde rij zonder foutmelding. En zet de tabel vast met $ voor je doortrekt.

X.ZOEKEN(zoekwaarde; zoeken_matrix; matrix_retourneren; [indien_niet_gevonden])Engels: XLOOKUP

=X.ZOEKEN(F2;A2:A20;C2:C20;"Onbekend")=XLOOKUP(F2,A2:A20,C2:C20,"Onbekend")

Zoekt in elke richting, ook naar links, en zoekt standaard exact.

Valkuil: Bestaat pas sinds Microsoft 365 en Excel 2021.

HORIZ.ZOEKEN(zoekwaarde; tabelmatrix; rijindex; [benaderen])Engels: HLOOKUP

=HORIZ.ZOEKEN("Maart";B1:M5;3;ONWAAR)=HLOOKUP("Maart",B1:M5,3,FALSE)

Zoals VERT.ZOEKEN, maar zoekt in de bovenste rij en geeft een waarde eronder.

VERGELIJKEN(zoekwaarde; zoeken_matrix; [criteriumtype_vergelijken])Engels: MATCH

=VERGELIJKEN(F2;A2:A20;0)=MATCH(F2,A2:A20,0)

Op welke plaats in de lijst F2 staat.

Valkuil: Zonder de 0 zoekt het benaderend, net als VERT.ZOEKEN zonder ONWAAR.

INDEX(matrix; rij_getal; [kolom_getal])

=INDEX(C2:C20;VERGELIJKEN(F2;A2:A20;0))

De waarde op een plaats. Samen met VERGELIJKEN zoek je in elke richting.

Tekst

Tekst aan elkaar plakken doe je met &, bijvoorbeeld =A2&" "&B2.

LINKS(tekst; [aantal_tekens])Engels: LEFT

=LINKS(A2;3)=LEFT(A2,3)

De eerste drie tekens. RECHTS neemt de laatste.

LENGTE(tekst)Engels: LEN

=LENGTE(A2)=LEN(A2)

Hoeveel tekens er in de cel staan, spaties meegeteld.

DEEL(tekst; begin_getal; aantal_tekens)Engels: MID

=DEEL(A2;VIND.SPEC(" ";A2)+1;20)=MID(A2,SEARCH(" ",A2)+1,20)

Een stuk uit het midden, hier alles na de eerste spatie.

VIND.SPEC(zoeken_tekst; in_tekst; [begin_getal])Engels: SEARCH

=VIND.SPEC("@";B2)=SEARCH("@",B2)

Op welke plaats een teken staat.

Valkuil: Staat het teken er niet in, dan geeft het #WAARDE!.

TEKST.VOOR(tekst; scheidingsteken)Engels: TEXTBEFORE

=TEKST.VOOR(B2;"@")=TEXTBEFORE(B2,"@")

Alles voor het eerste @. TEKST.NA geeft alles erna.

TEKST.COMBINEREN(scheidingsteken; lege_negeren; tekst1; …)Engels: TEXTJOIN

=TEKST.COMBINEREN(", ";WAAR;A2:A6)=TEXTJOIN(", ",TRUE,A2:A6)

Plakt een hele reeks aan elkaar, met een komma ertussen.

SPATIES.WISSEN(tekst)Engels: TRIM

=SPATIES.WISSEN(A2)=TRIM(A2)

Haalt overbodige spaties weg, vooraan, achteraan en dubbel.

SUBSTITUEREN(tekst; oude_tekst; nieuwe_tekst)Engels: SUBSTITUTE

=SUBSTITUEREN(A2;".";",")=SUBSTITUTE(A2,".",",")

Vervangt elke punt door een komma.

Datums

Een datum is een getal: het aantal dagen sinds 1 januari 1900. Daarom kan je datums van elkaar aftrekken.

VANDAAG()Engels: TODAY

=VANDAAG()-B2=TODAY()-B2

Hoeveel dagen geleden de datum in B2 was.

DATUM(jaar; maand; dag)Engels: DATE

=DATUM(2026;12;31)=DATE(2026,12,31)

Maakt een datum uit drie getallen.

Valkuil: ="31/12/2026" is tekst, geen datum. Daar kan je niet mee rekenen.

JAAR(datum)Engels: YEAR

=JAAR(B2)=YEAR(B2)

Het jaar van een datum. MAAND en DAG geven maand en dag.

DATUMVERSCHIL(begindatum; einddatum; eenheid)Engels: DATEDIF

=DATUMVERSCHIL(B2;VANDAAG();"Y")=DATEDIF(B2,TODAY(),"Y")

Hoeveel volle jaren ertussen liggen, bijvoorbeeld een leeftijd. "M" geeft maanden, "D" dagen.

Valkuil: Excel stelt deze functie niet voor terwijl je typt. Je moet ze zelf helemaal uitschrijven.

WEEKDAG(datum; [type_getal])Engels: WEEKDAY

=WEEKDAG(B2;2)=WEEKDAY(B2,2)

Met type 2 is maandag 1 en zondag 7.

Valkuil: Zonder het type begint de week op zondag.

Dynamische matrices

Deze functies vullen meerdere cellen tegelijk: ze lopen over. Staat er al iets in de weg, dan krijg je #OVERLOOP!.

UNIEK(matrix)Engels: UNIQUE

=UNIEK(A2:A50)=UNIQUE(A2:A50)

Elke waarde één keer.

FILTER(matrix; opnemen; [indien_leeg])

=FILTER(A2:C20;C2:C20>100;"Niets")

Alleen de rijen die voldoen.

SORTEREN(matrix; [sorteerindex]; [sorteervolgorde])Engels: SORT

=SORTEREN(A2:C20;3;-1)=SORT(A2:C20,3,-1)

Sorteert op de derde kolom, van groot naar klein.

SORTEREN.OP(matrix; op_matrix1; [sorteervolgorde1]; …)Engels: SORTBY

=SORTEREN.OP(A2:A20;C2:C20;-1)=SORTBY(A2:A20,C2:C20,-1)

Sorteert de namen op een andere kolom, die je niet hoeft te tonen.

LET(naam1; waarde1; berekening)

=LET(netto;B2*C2;netto*1,21)

Geeft een tussenresultaat een naam, zodat je het niet twee keer uitrekent.