Blind leren typen: hoe lang duurt het, en wat zegt onderzoek over oefenen?

Hoe lang duurt het om blind te leren typen?

Eerlijk? Niemand kan je een betrouwbaar getal geven. Geen enkele degelijke studie heeft gemeten hoeveel uren of weken een volwassene nodig heeft om blind te leren typen, niet op QWERTY en niet op AZERTY. De ronde getallen op de sites van typcursussen hebben geen onderzoek achter zich. Wat onderzoek wel biedt, is kleiner en nuttiger: hoe lang één groep nodig had om haar oude snelheid te halen, waarom mensen terugvallen en welke manier van oefenen loont.

Het dichtst bij een antwoord komt een studie uit 2003 van Eldad Yechiam en zijn collega's. Hun 22 studenten volgden een cursus blind typen die pas eindigde als ze blind sneller typten dan op hun oude manier, en dat duurde gemiddeld zo'n 8 uur training (Human Factors). Voor de cursus typten ze 18,4 woorden per minuut terwijl ze naar de toetsen keken, en amper 8,1 als ze probeerden niet te kijken (Yechiam e.a.).

Lees de grafiek van links naar rechts. De cursus eindigde bij 21,1 woorden per minuut, net iets sneller dan voorheen, en de echte winst kwam daarna: na nog zes uur zat de groep op 28,7, en twee weken later nog altijd op 25,8 (Yechiam e.a.). Wie in aanslagen per minuut rekent, zoals Lurndo, doet alles maal vijf: van zo'n 92 aanslagen vooraf naar ruim 140 na die extra uren. Die 8 uur zijn dus het moment waarop blind typen je oude manier inhaalt, niet het moment waarop je klaar bent.

En het zijn 8 uur voor mensen die onder de 20 woorden per minuut begonnen. Tik je nu al vlot je mails met twee vingers, dan is de weg terug naar je oude snelheid langer, en geen studie heeft gemeten hoeveel langer. Dat is geen reden om er niet aan te beginnen, wel een reden om je eigen curve te meten in plaats van op andermans belofte te vertrouwen. In wat is een goede typesnelheid lees je met welke gemiddelden je je kan vergelijken.

Waarom vallen mensen terug op typen met twee vingers?

Omdat je oude manier tijdens het leren elke dag opnieuw wint. Yechiam en zijn collega's noemen dat melioration: de neiging om te kiezen wat meteen het meest oplevert, en bij typen is dat naar de toetsen kijken, omdat het vandaag sneller voelt. Eerder onderzoek had al getoond dat een geslaagde cursus blind typen niet garandeert dat je het daarna ook in het dagelijks leven blijft doen (Yechiam e.a.). Een cursus afmaken en de gewoonte houden zijn twee verschillende dingen.

Hun eigen experiment probeerde de weegschaal te laten overhellen. Een kleine extra taak liet de typisten reageren op signalen op het scherm, zodat opkijken loonde, en dat verzwakte de trek van de oude gewoonte en hielp om de vaardigheid vast te houden (Human Factors). Daarvoor heb je geen lab nodig. Spreek met jezelf af waar je blind typt, bijvoorbeeld elk bericht op je laptop, en hou je eraan, ook op de dagen dat het trager gaat.

De valkuil: een tijdlang is je oude manier sneller. Terugschakelen voelt dan slim, en precies zo raakt de nieuwe vaardigheid verloren.

Waarom typ je eerst trager als je blind leert typen?

Omdat je een methode die werkt, ruilt voor een die nog niet werkt. Elke toets die je vroeger met je ogen vond, moet je nu op gevoel vinden, en dat kost eerst tijd voor het tijd oplevert. De studenten van Yechiam gingen van 18,4 woorden per minuut op hun oude manier naar 8,1 zonder te kijken (Yechiam e.a.). Dat verschil is de dip, en die is normaal.

Een tweede studie zag hetzelfde patroon. Studenten in het hoger onderwijs, met en zonder leerstoornis, volgden een programma blind typen van 14 lessen; meteen daarna was de snelheid van de studenten zonder leerstoornis gedaald, maar drie maanden later typten beide groepen significant sneller dan voor het programma, met een nauwkeurigheid boven 95% (Weigelt Marom en Weintraub). Er was geen controlegroep, dus je kan de cursus niet helemaal loskoppelen van drie maanden studentenleven.

Onderzoek naar het leren van vaardigheden in het algemeen, niet specifiek naar typen, geeft de dip een vriendelijkere betekenis. Wayne Gray en John Lindstedt zien een dip als het teken van verkennen: je prestaties zakken omdat je een nieuwe methode uitprobeert, en een sprong vooruit volgt zodra die methode begint te werken (Cognitive Science). Je onhandig voelen betekent dat je iets verandert, niet dat je faalt.

Hoe oefen je best: kort of lang?

Kort en verspreid. In een klassieke studie uit 1978 leerden de onderzoekers Baddeley en Longman 72 postmedewerkers typen, volgens vier verschillende schema's (Ergonomics). Het leren verliep het efficiëntst met één sessie van een uur per dag, en het minst efficiënt met twee sessies van twee uur per dag (Baddeley en Longman). Hun besluit: spreid training over de tijd in plaats van ze op te stapelen.

Er zit een addertje onder het gras, en het is heel menselijk. De groep van een uur per dag vond haar schema het minst prettig (Baddeley en Longman). Verspreid oefenen voelt traag, omdat de uren minder snel optellen. Toch kwam die groep per uur oefenen het verst.

Let op wat die studie niet testte: niemand oefende een kwartier, want het kortste schema was een uur. Als wij 15 tot 20 minuten per dag aanraden, is dat het idee van verspreid oefenen toegepast op typen, geen gemeten dosis. Het gaat om een sessie die kort genoeg is om ze morgen echt te doen, en overmorgen ook.

Eerst juist of eerst snel typen?

Eerst juist, zolang je vingers de weg leren. Snelheid komt als ze die kennen. Zo zit onze cursus in elkaar: in module 1 tot 3 vraagt een oefening 90% juist en hebben de lessen geen klok, en snelheid telt pas vanaf module 5, in tests. Een snelle foute aanslag leert je vinger de verkeerde weg.

Later lijkt mikken op snelheid wel te helpen. In een studie bij 60 universiteitsstudenten, die gemiddeld 33,02 netto woorden per minuut typten, ging een snelheidsdoel bij het dagelijkse typen samen met sneller typen (r = 0,44), en de beste typisten hadden een cursus gevolgd en probeerden snel te typen (Keith en Ericsson). Dat is een verband, op één moment gemeten: het bewijst niet dat mikken op snelheid je sneller maakt.

Twee andere studies tonen waar de grens ligt. Een grote studie bij Franse studenten, op AZERTY, vond dat gewoon veel met een toetsenbord werken je onderweg echt bedreven kan maken, zonder dat je het bewust leert (Pinet e.a.), terwijl een labstudie besloot dat je voor meer dan 70 woorden per minuut een vorm van gericht oefenen nodig hebt (Feit e.a.). Veel typen maakt je vlot; echt snel worden vraagt oefening die daarop mikt. In de cursus begint dat bij typen in de maat: ritme gaat voor snelheid.

Moet je het toetsenbord uit je hoofd leren?

Nee, en geoefende typisten kunnen dat zelf ook niet. In een studie bij 100 geoefende typisten, die gemiddeld 72 woorden per minuut typten met 94% nauwkeurigheid, konden de deelnemers gemiddeld maar 15 letters juist plaatsen op een leeg QWERTY-toetsenbord (Snyder e.a.). Vijftien van de zesentwintig, bij mensen die elke letter dagelijks talloze keren tikken zonder erbij na te denken.

Die kennis zit in je vingers, niet in een plaatje in je hoofd. Bestudeer dus geen schema van het toetsenbord, maar typ. Leg je wijsvingers op F en J, hou je ogen op het scherm en laat je vingers het onthouden.

Die regel draaide op de typmotor van Lurndo, gewoon in je browser. Die beoordeelt de tekst die binnenkomt, teken per teken, en telt je nauwkeurigheid bij de eerste aanslag per teken: een fout die je verbeterde, blijft een fout. Op een telefoon vraagt de oefening een toetsenbord, want blind typen vraagt vingers op echte toetsen.

Kan je op latere leeftijd nog blind leren typen?

Ja, al zegt geen studie hoe lang het op een bepaalde leeftijd duurt. Wat onderzoek wel toont, stelt gerust. In een studie uit 1984 bij ervaren typisten waren de oudere typisten trager in tikken en in keuzereacties, maar niet in typen, omdat ze verder vooruit lazen in de tekst (Salthouse).

Hou de kanttekening in gedachten: dat waren mensen die al goed typten, geen beginners. De studie toont dat je leeftijd je snelheid niet hoeft te begrenzen als je de vaardigheid eenmaal hebt; ze toont niet dat leren op je zestigste even snel gaat als op je twintigste. Korte lessen, geen klok en je eigen tempo helpen op elke leeftijd, en op typen leren op elke leeftijd zie je hoe dat er in de cursus uitziet.

Blind typen op AZERTY: wat is er anders?

Op een Belgisch AZERTY-toetsenbord zitten twee klassieke valkuilen. De cijfers vragen Shift: zonder Shift geeft de bovenste rij tekens zoals & en é. En ook de punt vraagt Shift, op de toets onder de K, terwijl je andere hand Shift inhoudt. Op QWERTY is het bij de cijfers net andersom. Lurndo geeft elk van die twee een eigen les, met de cijfers in de cijferrij, en blind typen op AZERTY legt de rest van de indeling uit.

Voor de letters maakt de indeling minder uit dan je zou denken. De lessen van module 1 tot 3 noemen de toetsen op hun plaats, zodat je op AZERTY en QWERTY dezelfde vingers traint. Eén verschil merk je wel: op AZERTY staat er geen klinker op de thuisrij. Mede daarom komen de E en de I al in de derde les, zodat je op elke indeling snel echte woorden typt.

Een realistisch plan om blind te leren typen

Een aantal weken beloven kan niet eerlijk, een verstandige volgorde wel. Dit is ons advies, gebouwd op de studies hierboven. De volgorde en de minuten zijn onze eigen keuzes, geen resultaat van een experiment, dus pas ze gerust aan je eigen leven aan:

1. Meet waar je start. Doe de gratis snelheidstest van 60 seconden en noteer je netto snelheid en je nauwkeurigheid apart.
2. Leer eerst het alfabet. De thuisrij, dan de bovenrij, dan de onderrij. In Lurndo zijn dat module 1 tot 3, achttien lessen, en die zijn gratis. Begin bij F en J en werk door tot de hele thuisrij.
3. Eerst juist, dan snel. Mik op negen van de tien toetsen juist, en vertraag als je mist.
4. Elke dag een korte sessie. Kies 15 tot 20 minuten die je echt volhoudt, in plaats van alles op te sparen voor één lange zondag.
5. Gebruik het echt. Typ je dagelijkse berichten op de nieuwe manier, ook als het nog trager gaat. Dat is het antwoord op melioration.
6. Meet één keer per week. Dezelfde test, even lang. Reken eerst op een dip, en kijk hoe je eigen curve erboven uitklimt.

Wil je zien hoe de modules op elkaar volgen, van twee toetsen tot het hele toetsenbord en verder naar leestekens, cijfers en accenten? Op blind leren typen voor beginners lees je hoe de cursus is opgebouwd, module per module, en zie je welke delen gratis zijn.

Je hoeft niet te weten hoe lang het duurt om te kunnen beginnen. Je eerste les duurt een paar minuten en de eerste drie modules zijn gratis: leg je vingers op F en J en kijk waar je eigen curve naartoe gaat.